Jak powstawały reglamenty techniczne. Certyfikacja zgodności Rosja.

Regulacje prawne wczoraj i dzisiaj.

W preambule do rosyjskiej ustawy o „Ochronie praw konsumentów” (obowiązującej od 09.01.1996 Nr 2-ФЗ, od 17.12.1999 Nr 212-ФЗ)

po raz pierwszy pojawiają się następujące definicje: „Reglament" i „Reglament techniczny”. Tym samym, „Reglament – dokument, który zawiera obowiązkowe normy prawne oraz, który jest zatwierdzony przez organy władzy państwowej.

Reglament techniczny - reglament, który ustanawia charakterystyki wyrobów (usług) lub procesów związanych z produkcją wyrobów i metodą ich produkcji. Reglament techniczny może również określać: terminologię, symbole, znaki, rodzaj opakowania, sposób znakowania lub etykietowania, jak również może być całkowicie poświęcony wyłącznie tym zagadnieniom”*. (*http://uozp.akcentplus.ru/0-1.htm)

Jak wiadomo, w Rosji jeszcze kilka lat temu powszechnie były stosowane, przede wszystkim, normy GOST oraz normy SanPin (СанПин, СНиП), dodatkowe wymagania były określone również w normach budowlanych. Z czasem stwierdzono, że wszystkie wyżej wymienione standardy oraz akty prawne nie były na tyle skuteczne, aby proces certyfikacji wyrobów i oceny zgodności przebiegał sprawnie i z uwzględnieniem wszystkich cech wyrobu. Niektóre normy GOST były przestarzałe i nie odpowiadały realiom współczesnego systemu i administracji w Rosji. Potrzebne były zmiany. Standardy GOST, które były rozpracowane jeszcze w ZSRR, zostały zamienione reglamentami technicznymi, których stosowanie jest obowiązkowe. Pozbawiono częściowo obligu stosowania standardów GOST do momentu, aż reglamenty techniczne będą powszechne i będą obejmować wszystkie kategorie wyrobów i usług. W tym momencie nie wszystkie standardy GOST są dobrowolne. Tylko niektóre kategorie wyrobów są certyfikowane zgodnie z GOSTem dobrowolnie.

Certyfikacja zgodności GOST-R vs. Certyfikacja zgodności z reglamentem technicznym.

W wyniku przeprowadzenia certyfikacji zgodnie z normami GOST wydawany jest certyfikat zgodności GOST-R. Certyfikat zgodności GOST-R może przybrać formę certyfikatu dobrowolnego lub obligatoryjnego. Dobrowolny certyfikat zgodności GOST-R jest wydawany na niebieskim papierze urzędowym. Obligatoryjny certyfikat zgodności GOST-R jest drukowany na żółtym papierze urzędowym. Nie zawsze jednak w wyniku certyfikacji wydawany jest certyfikat zgodności GOST-R. W niektórych sytuacjach może być wystawiona Deklaracja zgodności GOST-R, która jest swojego rodzaju oświadczeniem producenta o zgodności wyrobu z normami GOST i zatwierdzonym przez akredytowane centrum certyfikacji. Zarówno certyfikat zgodności GOST-R jak i deklaracja zgodności GOST-R mogą być wydane na 1, 2 lub 3 lata lub też na jedną partię wyrobów.

Podobnie sprawa się ma z certyfikatami zgodności z reglamentem technicznym. W wyniku certyfikacji na zgodność z określonym reglamentem technicznym może być wydany zarówno certyfikat zgodności z reglamentem technicznym jak i deklaracja zgodności z reglamentem technicznym. Zachodzą jednak tutaj pewne różnice:

Po pierwsze, certyfikat zgodności z reglamentem technicznym w odróżnieniu od certyfikatu zgodności GOST-R, może być wydany tylko zgodnie z obowiązkowym reglamentem technicznym. Nie ma możliwości wydania dobrowolnego certyfikatu zgodności w Rosji lub Unii Celnej.

Po drugie, termin ważności certyfikatu zgodności z reglamentem technicznym wynosi od 1 roku do 5 lat.

Po trzecie, termin ważności deklaracji zgodności z reglamentem technicznym, inaczej niż deklaracji zgodności GOST-R, określony jest w danym stosowanym reglamencie technicznym. Co oznacza, że deklaracja zgodności z reglamentem technicznym ma ściśle określony czas obowiązywania wskazany w reglamencie.

Rola reglamentów technicznych w Rosji i Unii Celnej.

Reglamenty techniczne obecnie odgrywają ważną rolę w systemie certyfikacji zarówno samej Rosji, jak i całej Unii Celnej. Są one zdecydowanie bardziej liberalne w porównaniu do standardów GOST. Certyfikacja zgodnie z reglamentem technicznym przebiega w sposób bardziej uporządkowany i mniej skomplikowany, ponieważ reglamenty techniczne określają tylko minimum wymogów stawianych produkcji wyrobów, samym wyrobom i usługom. Certyfikacja GOST-R z każdym rokiem przebierała postać procesu coraz mniej sformalizowanego i kontrolowanego. Charakteryzowała się dużą biurokracją i nie przynosiła pożądanych efektów.

Pojęcie reglamentu technicznego w Rosji zostało wprowadzone przez federalną ustawę „O reglamencie technicznym” Nr 184-FZ z dnia 27 grudnia 2002 roku. W innych krajach byłego ZSRR istnieją swoje reglamenty techniczne, które zostały uchwalone przez krajowe organy władzy.

W związku z powstaniem Unii Celnej, której członkami obecnie są: Republika Białorusi, Republika Kazachstanu oraz Federacja Rosyjska, rozpracowywane są wspólne dla całej Unii Celnej reglamenty techniczne. Tworzeniem wspólnego systemu reglamentów technicznych zajmuje się Komisja Unii Celnej. Po przyjęciu określonych reglamentów technicznych o zasięgu unijnym, krajowe reglamenty techniczne stają się nieważne.

Oto wykaz zatwierdzonych i obowiązujących w Unii Celnej reglamentów technicznych:

  • TR TS 006/2011 w sprawie bezpieczeństwa wyrobów pirotechnicznych;
  • TR TS 019/2011 w sprawie bezpieczeństwa środków ochrony osobistej;
  • TR TS 005/2011 w sprawie bezpieczeństwa opakowań;
  • TR TS 007/2011 w sprawie bezpieczeństwa produktów dla dzieci i młodzieży;
  • TR TS 008/2011 w sprawie bezpieczeństwa zabawek;
  • TR TS 009/2011 w sprawie bezpieczeństwa produktów perfumeryjnych i kosmetycznych;
  • TR TS 017/2011 w sprawie bezpieczeństwa wyrobów przemysłu lekkiego.

Reglamenty, które zostały przekazane do dyskusji na forum publicznym:

 

  • W sprawie bezpieczeństwa pasz i dodatków;
  • W sprawie bezpieczeństwa ryb i produktów rybnych;
  • W sprawie informowania konsumentów o efektywności energetycznej urządzeń elektrycznych energetycznych;
  • W sprawie wymagań do pomiaru wydajności ropy naftowej i produktów rafinacji ropy naftowej;
  • W sprawie bezpieczeństwa napojów alkoholowych;
  • Reglamenty techniczne dotyczące wyrobów tytoniowych;
  • W sprawie wymagań dla pojazdów kołowych w celu zapewnienia ich bezpiecznego unieszkodliwiania.

Reglamenty techniczne omówione na forum publicznym i skierowane do wewnątrzpaństwowego uzgodnienia:

  • Reglamenty techniczne dotyczące mleka i produktów mlecznych;
  • W sprawie bezpieczeństwa produktów chemicznych;
  • W sprawie bezpieczeństwa mięsa i produktów mięsnych;
  • W sprawie wymagań dla nawozów;
  • W sprawie bezpieczeństwa detergentów i chemii gospodarczej;
  • W sprawie bezpieczeństwa farb;
  • W sprawie bezpieczeństwa budynków, materiałów budowlanych i produktów;
  • W sprawie bezpieczeństwa urządzeń pracujących pod nadciśnieniem.

Zaakceptowane reglamenty:

  • Wchodzi w życie z dniem 31 grudnia 2012 r.
    •  TR TS 013/2011 W sprawie wymogów dotyczących benzyny lotniczej i samochodowej, oleju napędowego i paliwa żeglugowego, paliwa do silników reaktywnych  i oleju opałowego.
  • Wchodzą w życie z dniem 15 lutego 2013 r.
    • TR TS 004/2011 W sprawie bezpieczeństwa urządzeń niskiego napięcia;
    • TR TS 010/2011 W sprawie bezpieczeństwa maszyn i urządzeń;
    • TR TS 011/2011 Bezpieczeństwo dźwigów;
    • TR TS 012/2011 W sprawie bezpieczeństwa środków bezpieczeństwa do pracy w warunkach niebezpiecznych;
    • TR TS 016/2011 W sprawie bezpieczeństwa urządzeń zabezpieczających, działających na paliwach gazowych;
    • TR TS 020/2011 Kompatybilność elektromagnetyczna urządzeń.
  • Wchodzą w życie z dniem 1 lipca 2013 r.
    • TR TS 015/2011 W sprawie bezpieczeństwa ziarna;
    • TR TS 021/2011 W sprawie bezpieczeństwa żywności;
    • TR TS 022/2011 Produkty spożywcze w zakresie ich oznakowania;
    • TR TS 023/2011 Reglamenty techniczne dotyczące produkcji soku z owoców i warzyw;
    • TR TS 024/2011 Reglament techniczny w sprawie produktów tłuszczowych;
    • TR TS 027/2012 W sprawie bezpieczeństwa poszczególnych rodzajów specjalistycznych produktów żywnościowych, w tym leczniczego dietetycznego i dietetycznego profilaktycznego żywienia;
    • TR TS 029/2012 Wymogi bezpieczeństwa dodatków do żywności, aromatów i substancji wpomagających przetwarzanie.
  • Wchodzi w życie z dmiem 1 lutego 2014 r.
    • TR TS 026/2012 W sprawie bezpieczeństwa drobnych statków.
  • Wchodzi w życie z dniem 1 marca 2014 r.
    • TR TS 030/2012 W sprawie wymagań dla smarów, olejów i płynów specjalnych.
  • Wchodzą w życie z dniem 1 lipca 2014 r.
    • TR TS 025/2012 W sprawie bezpieczeństwa produktów meblarskich;
    • TR TS 028/2012 W sprawie bezpieczeństwa materiałów wybuchowych i wyrobów opartych na nich.
  • Wchodzą w życie z dniem 2 sierpnia 2014 r.
    • TR TS 001/2011 W sprawie bezpieczeństwa taboru kolejowego;
    • TR TS 002/2011 w sprawie bezpieczeństwa kolei dużych prędkości;
    • TR TS 003/2011 w sprawie bezpieczeństwa infrastruktury kolejowej.
  • Wejdzie w życie z dniem 1 stycznia 2015 r.
    • TR TS 018/2011 W sprawie bezpieczeństwa pojazdów kołowych;
  • Wchodzą w życie 15 lutego 2015
    • TR TS 014/2011 Bezpieczeństwo drogowe;
    • TR TS 031/2012 W sprawie bezpieczeństwa ciągników rolniczych i leśnych i przyczep do nich.